Draping và dựng rập: Khi nào nhà thiết kế nên thử trực tiếp trên vải?

Khi phát triển một thiết kế thời trang, nhà thiết kế có thể bắt đầu từ bản vẽ, dựng rập trên giấy hoặc draping trực tiếp trên mannequin.

Mỗi phương pháp có một vai trò khác nhau. Đặc biệt với những thiết kế phụ thuộc nhiều vào độ rủ, độ rơi và chuyển động của chất liệu, việc thử trực tiếp trên vải có thể giúp nhà thiết kế nhìn thấy những vấn đề mà bản vẽ hoặc rập phẳng khó thể hiện đầy đủ.

Vậy khi nào nên draping và khi nào nên dựng rập?

Draping là gì?

Draping là phương pháp tạo hình trang phục bằng cách đặt và điều chỉnh vải trực tiếp trên mannequin hoặc cơ thể người để tạo nên hình dáng mong muốn.

Thay vì bắt đầu hoàn toàn bằng các đường rập trên mặt phẳng, nhà thiết kế dùng chính chất liệu để quan sát:

• Độ rủ của vải

• Hướng rơi của chất liệu

• Độ ôm vào cơ thể

• Vị trí nếp gấp

• Độ phồng

• Độ chảy của đường cắt

• Cách vải thay đổi khi chuyển động

Sau khi đạt được hình dáng mong muốn, phần vải draping có thể được tháo xuống và chuyển thành rập phẳng để hoàn thiện.

Dựng rập là gì?

Dựng rập là quá trình chuyển ý tưởng thiết kế thành các chi tiết rập có kích thước và hình dạng cụ thể để phục vụ cắt may.

Rập có thể được phát triển bằng nhiều phương pháp như:

• Dựng rập cơ bản rồi biến đổi

• Phát triển rập từ mẫu có sẵn

• Dựng rập trên phần mềm

• Chuyển mẫu draping thành rập phẳng

Nếu draping thiên về tạo hình trực tiếp, thì dựng rập thiên về kiểm soát cấu trúc và kích thước của sản phẩm.

Hai phương pháp này không loại trừ nhau mà thường được sử dụng kết hợp trong quá trình phát triển mẫu.

Khi nào nhà thiết kế nên draping trực tiếp trên vải?

1. Khi thiết kế có form dáng phức tạp

Nếu một mẫu có nhiều nếp gấp, đường cắt bất đối xứng, phần xoắn hoặc những chi tiết khó hình dung trên mặt phẳng, draping có thể giúp nhà thiết kế kiểm soát hình khối trực quan hơn.

Ví dụ:

• Đầm tạo khối

• Váy có nhiều nếp rủ

• Áo có chi tiết xoắn

• Thiết kế bất đối xứng

• Draping ở vai hoặc eo

• Các mẫu có cấu trúc ba chiều

Thay vì cố gắng hình dung toàn bộ cấu trúc từ bản vẽ, nhà thiết kế có thể tạo hình trực tiếp và điều chỉnh từng vùng.

2. Khi độ rủ của vải là yếu tố quan trọng

Có những thiết kế mà chất liệu quyết định phần lớn hình dáng thành phẩm.

Một mẫu đầm có thể nhìn rất đẹp trên bản vẽ nhưng khi thay bằng chất liệu thực tế, độ rủ có thể hoàn toàn khác.

Vải mềm sẽ rơi khác vải đứng.

Vải nặng sẽ tạo nếp khác vải nhẹ.

Vải có độ co sẽ phản ứng khác vải không co giãn.

Trong trường hợp này, draping giúp nhà thiết kế quan sát trực tiếp mối quan hệ giữa chất liệu và hình dáng.

3. Khi làm việc với vải có đặc tính đặc biệt

Những chất liệu có bề mặt, độ rủ hoặc cấu trúc đặc trưng thường cần được thử thực tế trước khi sản xuất.

Ví dụ với vải linen, nhà thiết kế có thể cần quan sát:

• Độ rủ tự nhiên

• Độ đứng của từng dòng vải

• Bề mặt và cấu trúc sợi

• Khả năng tạo nếp

• Phản ứng của vải khi gấp hoặc ép

• Thay đổi của chất liệu sau xử lý

Điều này giúp tránh tình trạng thiết kế được phát triển dựa trên cảm nhận của một loại vải nhưng khi đưa sang chất liệu thực tế lại không đạt hiệu ứng mong muốn.

4. Khi ý tưởng bắt đầu từ hình khối

Một số thiết kế không bắt đầu bằng công thức rập mà bắt đầu từ câu hỏi:

“Nếu đặt vải lên cơ thể theo hướng này thì sẽ tạo ra hình dáng gì?”

Đây là trường hợp draping phát huy rất rõ lợi thế.

Nhà thiết kế có thể ghim, gấp, kéo, thả hoặc thay đổi hướng vải liên tục để tìm ra hình dáng phù hợp.

Quá trình này giống như một cách nghiên cứu hình khối bằng chất liệu thật.

Có nên draping bằng chính vải sản xuất?

Không phải lúc nào cũng cần.

Ở giai đoạn thử nghiệm đầu tiên, nhà thiết kế thường có thể sử dụng vải mẫu hoặc toile để tiết kiệm chi phí.

Tuy nhiên, nếu thiết kế phụ thuộc nhiều vào đặc tính của chất liệu, việc thử bằng chính loại vải dự kiến sử dụng là rất hữu ích.

Đặc biệt khi có sự khác biệt lớn về:

• Độ dày

• Trọng lượng

• Độ rủ

• Độ co giãn

• Độ xốp

• Cấu trúc bề mặt

Một loại vải thay thế có thể giúp kiểm tra hình dáng cơ bản nhưng không nhất thiết cho kết quả giống hoàn toàn chất liệu cuối cùng.

Khi nào dựng rập phẳng sẽ phù hợp hơn?

Draping không phải lúc nào cũng là lựa chọn tối ưu.

Với những sản phẩm có cấu trúc tương đối rõ ràng và cần sản xuất nhiều size, dựng rập phẳng thường thuận tiện hơn.

Ví dụ:

• Áo sơ mi cơ bản

• Quần

• Chân váy cơ bản

• Áo có cấu trúc đối xứng

• Các mẫu cần phát triển nhiều size

• Sản phẩm cần kiểm soát định mức chặt chẽ

Rập phẳng giúp nhà thiết kế và bộ phận kỹ thuật dễ dàng kiểm soát:

số đo → đường may → tỷ lệ → thông số size → giác sơ đồ → sản xuất.

Draping và dựng rập có thể kết hợp như thế nào?

Trong thực tế, nhà thiết kế không nhất thiết phải lựa chọn một trong hai.

Một quy trình có thể đi theo hướng:

Ý tưởng → Draping → Hoàn thiện hình dáng → Chuyển thành rập → May mẫu → Chỉnh rập → Nhảy size → Sản xuất.

Draping giúp tìm hình dáng.

Rập giúp chuẩn hóa hình dáng đó thành hệ thống chi tiết có thể cắt may.

Đây là lý do hai phương pháp có thể bổ trợ cho nhau rất tốt.

5 dấu hiệu cho thấy bạn nên thử draping

Nhà thiết kế có thể cân nhắc draping khi thiết kế có một hoặc nhiều đặc điểm sau:

1. Không chắc hình khối trên bản vẽ có thể tạo ra bằng vải thật.

2. Thiết kế phụ thuộc nhiều vào độ rủ và chuyển động của chất liệu.

3. Có nhiều nếp gấp hoặc đường cắt bất đối xứng.

4. Muốn tạo hình trực tiếp trên mannequin thay vì xác định toàn bộ bằng công thức.

5. Chất liệu có đặc tính khác biệt và khó dự đoán bằng rập phẳng.

Nếu thiết kế khá cơ bản, có cấu trúc rõ ràng và cần sản xuất nhiều size, dựng rập phẳng có thể là lựa chọn thuận tiện hơn.

Một lỗi thường gặp: Chỉ nhìn bản vẽ mà bỏ qua chất liệu

Bản vẽ thể hiện ý tưởng.

Rập thể hiện cấu trúc.

Nhưng vải quyết định rất nhiều đến cách thiết kế đó xuất hiện ngoài thực tế.

Cùng một bộ rập nhưng thay đổi chất liệu, thành phẩm có thể thay đổi đáng kể về độ rủ, độ đứng, độ phồng và cảm giác khi mặc.

Vì vậy, khi phát triển một thiết kế mới, nhà thiết kế nên đặt câu hỏi:

“Thiết kế này đang phụ thuộc vào hình học của rập hay phụ thuộc vào cách chất liệu chuyển động?”

Nếu câu trả lời nghiêng về chất liệu và chuyển động, thử draping sẽ đặc biệt hữu ích.

Nhà thiết kế nên thử vải như thế nào trước khi lên mẫu?

Không nhất thiết phải cắt ngay một lượng vải lớn.

Có thể bắt đầu bằng một mẫu nhỏ để kiểm tra:

Độ rủ → độ đứng → độ co → hướng sợi → khả năng tạo nếp → phản ứng khi may.

Sau đó mới quyết định phương pháp dựng rập và lượng vải cần sử dụng.

Với các chất liệu như linen, bước thử này càng hữu ích vì mỗi dòng vải có thể tạo ra cảm giác rất khác nhau dù cùng thuộc nhóm chất liệu tự nhiên.

Kết luận

Draping và dựng rập không phải hai phương pháp cạnh tranh mà là hai công cụ hỗ trợ nhau trong thiết kế thời trang.

Draping phù hợp khi nhà thiết kế cần khám phá hình khối, độ rủ và chuyển động của chất liệu trực tiếp trên mannequin. Dựng rập phù hợp khi cần chuẩn hóa thiết kế thành các chi tiết chính xác để may mẫu và sản xuất.

Quan trọng nhất là đừng chỉ thiết kế trên giấy mà quên kiểm tra cách vải thực sự vận động.

Một nhà thiết kế hiểu cả rập lẫn chất liệu sẽ dễ dàng đưa ý tưởng từ bản vẽ thành sản phẩm thực tế hơn.